U-PVC BORULARDA YÜK KAYIPLARININ HESAPLANMASI

'Yük Kaybı' ifadesi, sıvının boru iç çeperi ile sürtünmesinden ötürü , 1 metre boru içinde sürtünmesiz ortam olsaydı gideceği miktardan ne kadar az mesafe gideceğini anlatır.
 
Bir sıvı boru içinden akarken gerek boru iç yüzeyi ile sürtünmeden ve gerekse "Koç Darbesi"nilen dönüşlerde ve daralma genişlemelerde basınç artması ve azalması nedeniyle akış hızında azalma olur. Yani boru içinden hesaplanan miktar ve hız da sıvı geçemez. Bu nedenle, boru iç çeperi ile sürtünme ve Koç Darbesi nedeniyle oluşacak Yük Kaybı miktarının boru çapı e basıncının belirlenmesi aşamasında dikkate alınması gerekir.
Yük kaybını hesaplarken, Hazen-Williams formülü kullanılır.
 
Yük Kaybı; J=6,815 . V1,852                
                                 C13852 . d1,167
formülü ile hesaplanır.
 
Burada, J=Yük kaybı (m/m)
             V=Akışkan hızı (m/sn)
             C=Pürüzlülük Katsayısı (birimsiz)
             D=Boru iç çağı (m)
 
Hesaplamalarda, Polietilen ve PVC borular için C Değeri;
Ø16 - Ø20 mm çaplar için 130,
 
Ø25 - Ø32 mm çaplar için 140,
 
Ø40 ve yukarı çaplar için 150 olarak alınır.
 
Ø=V.A formülünde, Q = Debi (m3 / sn)
 
Ek parçalar içinde oluşacak yük kayıplarını hesaplamak için detaylı cetveller olsa da bu kısımlarda oluşacak yük kaybı miktarı pratik olarak boru içinde hesaplanan yük kaybının % 5'i olarak kabul edilir.
 
Koç Darbesi: Sıvı bir plastik boru içinde yol alırken, dönüş yaparken veya çap daralması - genişlemesi nedenleriyle boru içinde basınç dağılım hızı değişir.
 
Basınç dalgasının boru içinde olması gereken dağılım hızı;

formülü ile hesaplanır. (m/sn)
 
Bu formülde, d = Boru iç çapı (m)
                     e = Boru et kalınlığı (m)
                     K = Suyun esnekliğinin borunun esnekliğine oranı (Birimsiz) dir.
K değeri ; PVC borular için 33,3
                PE 100 borular için 99,9
                PE 63 borular için 111 olarak alınır.
Koç Darbesi (m) = V.a/g formülü ile hesaplanır.
Bu formülde, V = Sıvının boru içindeki hızı (m/sn),
g = Yer çekimi ivmesi, (m/sn2),
 
Bu karşılaştırmalı tablodan görüleceği üzere, PVC borular basıncı daha iyi iletmektedir. Yani bir sıvı PVC boru içinde Polietilen boru içinde olduğundan daha hızlı ilerlemektedir. Bu PVC borunun bir avantajıdır. Çünkü, sıvı boru içinde daha rahat ilerlediği için zaman içinde boruyu yıpratmayacaktır.
 
BASINÇ DALGASININ U-PVC BORULAR İÇİNDE DAĞILIM HIZI:
 
Di~ cap (mm) ATU 6 ATU 10 ATU 16 ATU 20 ATU
a a/g a a/g a a/g a a/g a a/g
20             479,83 48,93 543,15 55,38
25             483,15 49,27 534,04 54,45
32         389,00 39,67 479,83 48,93 529,82 54,02
40     335,70 34,23 378,88 38,63 479,83 48,93 535,57 54,61
50     299,63 30,55 380,92 38,84 476,48 48,59 534,04 54,45
63     300,43 30,63 379,37 38,68 478,50 48,79 534,23 54,47
75 267,55 27,28 296,23 30,21 380,92 38,84 478,71 48,81 529,95 54,04
90 243,97 24,88 299,63 30,55 380,02 38,75 477,97 48,74 531,32 54,18
110 243,97 24,88 270,61 27,59 338,80 34,55 427,34 43,57 475,26 48,46
125 243,97 24,88 272,03 27,74 339,79 34,65 424,38 43,27 475,14 48,45
140 243,97 24,88 273,14 27,85 340,56 34,73 424,70 43,31 475,04 48,44
160 243,97 24,88 273,14 27,85 341,37 34,81 425,03 43,34 475,64 48,50
180 243,97 24,88 266,92 27,22 339,49 34,62 425,29 43,37 476,11 48,55
200 243,97 24,88 270,36 27,57 340,24 34,69 425,49 43,39 474,80 48,41
225 243,97 24,88 270,05 27,54 338,99 34,57 425,70 43,41 475,73 48,51
250 241,49~ 24,62 272,03 27,74 339,79 34,65 424,38 43,27 475,14 48,45

280

315

241,7
242,0
24,65
24,68
271,16
270,05
27,65
27,54
338,95
339,85
34,56
34,65
424,70
424,99
43,31
43,34
475,04
475,31
48,44
48,47
355 242,2 24,70 270,40 27,57 339,38 34,61 425,26 43,36 474,87 48,42
400 242,4 24,72 270,36 27,57 339,11 34,58 424,57 43,29 474,80 48,41

a : Basinç dagilim hizi (in/sn)   a/g Basinç dagilim ivmesi (sn)

 

©2021- PİMTAŞ TÜM HAKLARI SAKLIDIR. TTR BİLİŞİM